Luc Vanderveken over zijn ervaring met Rondom Prison. Wat gebeurt er achter de muren van een gevangenis? Voor veel mensen blijft het een abstract gegeven.
Wat gebeurt er achter de muren van een gevangenis? Voor veel mensen blijft het een abstract gegeven. Ook voor Luc Vanderveken is dat lange tijd zo, hoewel hij er dagelijks langsfietst. Tot hij deelneemt aan Rondom Prison.
Na meer dan veertig jaar werken met personen met een beperking, gaat Luc met pensioen. Hij wil zijn tijd zinvol blijven inzetten en komt via een vrijwilligersbeurs in contact met een project in de gevangenis van Mechelen.
“Omdat het een wereld was die ik niet kende, startte ik met Rondom Prison. Van daaruit rolde ik verder in vrijwilligerswerk binnen het beschermcomité.”
Wat begint als nieuwsgierigheid, wordt al snel een confronterende ontdekkingstocht.
“De omstandigheden binnenin zijn zwaarder dan je je kan voorstellen. Kleine cellen, een kille omgeving, en vooral: te veel mensen op een te kleine ruimte. Als je er zelf staat, komt dat echt binnen.”
Toch zijn het vooral de verhalen die blijven hangen.
“Een getuigenis van een slachtoffer dat in gesprek gaat met de dader blijft me sterk bij. Die brengt zoveel nuance. Het doet me beseffen dat niets zwart-wit is. Achter elke daad zit een mens.”
Tijdens het traject wordt ook duidelijk hoe breed de impact van opsluiting is.
“We denken spontaan aan slachtoffers van feiten, maar ook de omgeving van iemand die opgesloten zit, draagt de gevolgen. Ouders, partners, kinderen… Zij worden vaak mee veroordeeld in de blik van de samenleving, terwijl ze geen verantwoordelijkheid dragen.”
Die inzichten veranderen ook hoe Luc naar vrijheid kijkt.
“We staan er te weinig bij stil wat het betekent om die te verliezen. Geen privacy, geen affectie, geen contact met de buitenwereld zoals wij dat kennen. Vrijheid is veel meer dan gewoon buiten kunnen zijn.”
Het traject zet hem ook aan het denken over hoe we als samenleving omgaan met opsluiting.
“Het idee dat een straf op zich voldoende is, klopt niet. Zonder begeleiding en perspectief op re-integratie verandert er weinig. Dat vraagt keuzes en engagement.”
Voor Luc blijft het niet bij nadenken alleen. Hij engageert zich als vrijwilliger, leest zich verder in en gaat het gesprek aan met anderen.
“We weten eigenlijk verrassend weinig over wat er zich achter die muren afspeelt. Terwijl het net belangrijk is dat we ons informeren en erover in dialoog gaan.”
Zou hij anderen aanraden om deel te nemen?
“Zeker. Het is een unieke kans om een wereld te leren kennen die meestal verborgen blijft. Het verruimt je blik en zet je aan het denken over menselijkheid, rechtvaardigheid en hoe we omgaan met elkaar.”
